عربستان و ايران

پيش از اسلام در عربستان تمدن درخشان و دولت هاي بزرگ و نيرومند نبود. داريوش بزرگ در کتيبه هاي خود عربستان را از جمله کشورهايي مي شمارد که زير فرمان و باجگزار اوست. کمبوجيه هنگامي که به مصر لشکرکشي مي کرد يکي از قبيله هاي عرب را که ميان فلسطين و مصر مسکن داشتند، واداشت که آب نوشيدني سپاه فراوان او را در بيابان فراهم کنند. خشايارشا نيز در لشکرکشي به يونان فوجي از عرب هاي شتر سوار درخدمت خود داشت.

در دوره ساسانيان دو قسمت از عربستان که يکي ولايت يمن و ديگري قسمت شمالي عربستان و جنوب غربي بين النهرين بود زير نفوذ شاهنشاهان ايران درآمد.

قريب پنجاه سال پيش از هجرت يکي از بزرگان يمن که «سيف بن ذي يزن» نام داشت و خود را از فرزندان پادشاهان قديم آن سرزمين مي دانست به ايران پناه برد و انوشيروان يکي از سرداران خود را که نامش "وهرز" بود با لشکري به فتح يمن فرستاد. سپاه ايران آن ناحيه را از چنگ حبشيان بيرون آوردند. از آن پس يمن به شاهنشاهي ايران پيوست و فرمانداران ايراني تا ظهور اسلام برآن سرزمين حکومت مي کردند. در سراسر بيابان سوريه و قسمت شمالي عربستان از سه قرن پيش از اسلام يکي از طايفه هاي عرب که "بنولخم" خوانده مي شدند حکومت يافتند. مرکز ايشان شهر "حيره" در نزديکي کوفه امروزي بود و پادشاهان حيره دست نشانده شاهان ساساني بودند. نزديک بيست سال پيش از اسلام آخرين پادشاه اين خاندان به فرمان خسرو پرويز معزول و کشته شد و پس از آن دولت حيره برافتاد و فرمانداران ايراني برآن سرزمين گماشته شدند.

در حدود رود اردن و اطراف دمشق هم قبيله ديگري که "غسانيان" خوانده مي شدند و بيابانگرد و چادرنشين بودند حکومت داشتند و دست نشانده روميان بودند. اين دولت را نيز خسرو پرويز برانداخت.

شهر مکه

مکه شهري است که در طرف مغرب شبه جزيره عربستان واقع است. اين شهر از زمان هاي بسيار قديم مرکز مهم بازرگاني بوده است و کالاي هندوستان از کناره جنوبي عربستان که آباد بود به يمن و از آنجا به مکه مي رفت و از مکه به شام و کناره هاي درياي روم مي رسيد که جايگاه پخش کالا بود. به اين سبب شهر مکه اهميتي يافته بود و قبيله هاي عرب از همه سو به آن شهر روي مي آوردند.

قبيله قريش

از جمله قبيله هاي عرب که از شمال به مکه رفته و درآن شهر مانده بودند، يکي قبيله قريش بود. مردم اين قبيله خود را از فرزندان اسماعيل پسر حضرت ابراهيم مي شمردند.